DTÖ, Çin'in gelişmekte olan ülke avantajlarından vazgeçme kararını memnuniyetle karşıladı

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Çin'in DTÖ'de "gelişmekte olan ülke" ayrıcalıklarını bırakmasını memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.

DTÖ, Çin’in gelişmekte olan ülke avantajlarından vazgeçme kararını memnuniyetle karşıladı

Oluşturma Tarihi 24 Eylül 2025 16:08

Son Güncelleme Tarihi 24 Eylül 2025 16:10

Çin, DTÖ'de "gelişmekte olan ülke" statüsünün sağladığı "özel ve farklılaşan muamele" ayrıcalıklarını (SDT-ÖLM) bırakacağını açıklamıştı. Okonjo-Iweala, yaptığı açıklamada, Pekin'in söz konusu kararının DTÖ için çok önemli olduğunu, kararı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Pekin'in kararının küresel ticaret sistemini daha adil ve dengeli hale getireceğini savunan Okonjo-Iweala, "Bu, DTÖ için çok önemli bir an." ifadesini kullandı.

DTÖ Genel Direktörü Okonjo-Iweala, Çin'in kararının Örgütün reformuna güçlü bir destek sinyali verdiğini ve Örgütün tüm üyeleri için daha eşit şartlar oluşturulmasına yardımcı olacağını belirterek, "Bu adım, tartışmaları şüphesiz canlandıracak ve 21. yüzyıl için daha çevik ve etkili bir organizasyon oluşturma yolunda ilerlememize yardımcı olacak." değerlendirmesinde bulundu.

ÇİN'İN KARARI

Çin Başbakanı Li Çiang, 80. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu görüşmeleri marjında düzenlenen "Küresel Kalkınma Girişimi" toplantısında yaptığı açıklamada, "Çin, sorumlu bir büyük gelişmekte olan ülke olarak, halihazırdaki ve gelecekteki DTÖ müzakerelerinde özel ve farklılaşan muamele ayrıcalıklarını kullanmayacak." demişti.

Li, DTÖ'nün en az gelişmiş ülkelerin küresel ticaret sistemine entegrasyonuna destek için başlatılan "Çin Programı"na mali kaynak sağlamayı sürdüreceğini de belirtmişti.

DTÖ KURALLARI

DTÖ anlaşmalarının gelişmekte olan ülkelere tanıdığı "özel ve farklılaşan muamele" hakkı, bu ülkelere sözleşmeleri ve yükümlülükleri daha uzun sürede uygulaması, ticari çıkarlarının korunması ve fırsatların yaratılması, örgüt çalışmalarını yürütmek, uyuşmazlıkları çözmek ve teknik standartları sağlamak için gerekli altyapıyı oluşturmalarına destek sağlanması gibi ayrıcalıkları içeriyor.

DTÖ'de ÖLM kuralları, gelişmekte olan ülkelere sanayisini korumak için daha yüksek gümrük tarifeleri veya sübvansiyonlar kullanma konusunda daha fazla esneklik de tanıyor.

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin, kendisini gelişmekte olan ülke olarak tanımlayarak, daha yüksek gümrük tarifeleri belirleme ve sübvansiyon kullanma gibi ÖLM avantajlarından yararlanma hakkı elde ediyordu.

ABD ise ÖLM uygulamasının gelişmekte olan ülkelere haksız avantajlar sağladığını iddia ederek, Çin ve diğer büyük ekonomilerin gelişmekte olan ülkelere tanınan bu hakları kullandıkları sürece DTÖ'de önemli bir reformun olamayacağını savunmuştu.

Daha önce Çin'in gelişmekte olan ülke statüsünden mi vazgeçeceği yoksa sadece ayrıcalıklarından mı feragat edeceği belirsizdi.

Çin Ticaret Bakanlığına göre, statü resmi olarak geçerliliğini koruyacak, ancak DTÖ kurallarının uygulanması için daha uzun süreler gibi ilgili avantajlar artık kullanılmayacak. Ancak bu feragatten herhangi bir zamanda vazgeçilebilecek.

Çin'in kararı, ülkenin geleneksel olarak kendisini temsilcisi olarak gördüğü Küresel Güney'e bir sinyal olarak da değerlendirildi.

Ayrıca, Çin'in ülkeler arasındaki ticaret kurallarıyla ilgilenen tek uluslararası organizasyon olan DTÖ hakkındaki son açıklaması, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında (ABD ve Çin) aylarca süren ticaret geriliminin ardından gelmesi dikkati çekti.

DTÖ'DE REFORM

Öte yandan, değişen küresel ekonomik ve ticari şartlara uygun olarak kendini yenilememekten kaynaklanan sıkıntıları artan DTÖ'nün ticaret savaşlarıyla temellerinin sarsıldığı iddia ediliyor. Örgütte reform çağrıları gittikçe artıyor.

Okonjo-Iweala, ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük vergileriyle zor durumda kalan Örgütü canlandırmak için kapsamlı reformları değerlendiriyor.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
11.291,4600 Değişim 167,56 Son veri saati:
Düşük 11194,14 Yüksek 11361,7
Açılış
50,1636 Değişim 0,1213 Son veri saati:
Düşük 50,0474 Yüksek 50,1687
Açılış
56,0797 Değişim 0,3396 Son veri saati:
Düşük 56,0542 Yüksek 56,3938
Açılış
6.568,8920 Değişim 115,973
Düşük 6507,178 Yüksek 6623,151
Açılış
83,9020 Değişim 1,6455 Son veri saati:
Düşük 82,5949 Yüksek 84,2404
Açılış
BİST En Aktif Hisseler