Sabah Finans
Oluşturma Tarihi 08 Mayıs 2026 15:59
Orta Doğu'daki kriz nedeniyle Avrupa'da yaygın kullanılan Jet A-1 tipi havacılık yakıtında yaşanabilecek arz sıkıntısına karşı sektör için yeni güvenlik tavsiyeleri yayımladı. Avrupa'da olası yakıt krizine karşı alternatif olarak Jet A tipi yakıt kullanımının gündeme geldiği bildirildi.
Köln merkezli Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı'nın (EASA) yayımladığı bilgi bülteninde, Orta Doğu ve Basra Körfezi'ndeki gelişmelerin Avrupa'daki Jet A-1 yakıt tedarikini etkilediği belirtildi. Açıklamada, "Havacılık ve yakıt tedarik sektöründeki paydaşlar, olası yakıt açığını gidermek amacıyla dünyanın farklı bölgelerinden temin edilen Jet A tipi yakıtın kullanımının uygulanabilirliğini değerlendiriyor." ifadelerine yer verildi.
JET A VE JET A-1 ARASINDAKİ FARK NE?
EASA, Jet A yakıtının halihazırda Kuzey Amerika'da yaygın şekilde kullanıldığını, Avrupa'ya yapılan uçuşlarda da tercih edildiğini belirtti. Ancak Avrupa'da geleneksel olarak Jet A-1 kullanılan sistemlerde bu yakıtın dikkatli şekilde devreye alınması gerektiği vurgulandı.
Kuruma göre iki yakıt arasındaki en önemli farklardan biri donma noktası. Jet A yakıtının, Jet A-1'e göre daha yüksek maksimum donma noktasına sahip olması nedeniyle özellikle uzun menzilli ve yüksek irtifalı uçuşlarda operasyonel risklerin dikkatle yönetilmesi gerekiyor.
EASA bülteninde, hava yolu şirketleri, havalimanları ve yer hizmeti sağlayıcılarının bu teknik farklılıklardan doğabilecek risklere karşı hazırlıklı olması gerektiği kaydedildi.
AB KOMİSYONU'NDAN HAVAYOLLARINA ESNEKLİK KILAVUZU
European Commission da jet yakıtı krizinin havacılık sektörüne etkilerini azaltmaya yönelik yeni bir kılavuz yayımladı. Kılavuzda, mevcut AB kuralları kapsamındaki esneklikler detaylandırıldı.
AB Komisyonu, yakıt sıkıntısı nedeniyle yaşanabilecek uçuş iptallerinde yolcuların mevcut haklarının devam edeceğini açıkladı. Buna göre yolcular:
haklarından yararlanmaya devam edecek.
Komisyon ayrıca, hava yolu şirketlerinin yalnızca iptalin "yerel yakıt kıtlığı gibi olağanüstü koşullardan" kaynaklandığını kanıtlaması halinde tazminat ödemekten muaf tutulabileceğini belirtti.
Açıklamada, yüksek yakıt fiyatlarının tek başına olağanüstü durum sayılmayacağına da dikkat çekildi.
YAKIT EK ÜCRETLERİNE SINIRLAMA
AB kuralları kapsamında hava yolu şirketlerinin nihai bilet fiyatlarını önceden açıklamak zorunda olduğu hatırlatıldı. Bu nedenle, yakıt ek ücretlerinin sonradan geriye dönük olarak yolculara yansıtılamayacağı vurgulandı.
Kılavuzda ayrıca, bazı hava yolu hatlarının kapanmasını önlemek amacıyla şirketlere yönelik yüzde 90'lık yakıt ikmal zorunluluğunda geçici muafiyet sağlanabileceği belirtildi. Yakıt tedarik sorunları nedeniyle hava yolu şirketlerinin slot kullanım yükümlülüklerinden de muaf tutulabileceği ifade edildi.
IATA'DAN AVRUPA'YA JET A ÖNERİSİ
International Air Transport Association da Avrupa'ya alternatif yakıt kullanımı konusunda çağrıda bulundu.
IATA Uçuş ve Teknik Operasyonlar Direktörü Stuart Fox tarafından yayımlanan değerlendirmede, Orta Doğu'daki savaşın küresel havacılık yakıtı tedariki üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.
Değerlendirmede, Jet A-1'in uluslararası havacılıkta standart yakıt olduğu, Jet A'nın ise daha çok Kuzey Amerika'da kullanıldığı kaydedildi. Avrupa'daki hava yolu şirketlerinin gerektiğinde Kanada'daki taşıyıcılar gibi Jet A ile Jet A-1 arasında geçiş yapabilecek şekilde operasyonlarını sürdürebileceği ifade edildi.
AVRUPA'DA JET YAKITI ALARMI
Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunları nedeniyle Avrupa'da enerji fiyatları hızla yükselirken, jet yakıtı fiyatlarının geçen yıla göre iki katından fazla arttığı belirtiliyor.
AB rafinerileri normal koşullarda jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini karşılıyor. Kalan bölüm ise ağırlıklı olarak Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.
Fatih Birol geçen ay yaptığı açıklamada Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
AVRUPA'DA UÇUŞ İPTALLERİ BAŞLADI
KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içinde bu ay 160 uçuşunu iptal edeceğini duyurdu.
Lufthansa ise maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Şirket ayrıca, yükselen jet yakıtı fiyatları nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini açıkladı.
Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI de olumsuz piyasa koşulları nedeniyle yıl sonu beklentilerini aşağı yönlü revize etti.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
