Oluşturma Tarihi 14 Ekim 2026 09:15
Çin'in dış ticaret fazlası, eylül ayında ihracatta kaydedilen güçlü artışın etkisiyle yılın ilk dokuz ayında 938 milyar dolara ulaştı. Mevcut tablo, ülkenin geçen yıl elde ettiği yıllık rekoru geride bırakabileceğine ve dış ticaret fazlasının 1 trilyon dolar seviyesine yaklaşmakta olduğuna işaret ediyor.
Çin Gümrükler Genel İdaresi tarafından çarşamba günü açıklanan verilere göre, ülkenin ihracatı eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 36 büyüdü. Böylece ihracat artışı, şubat ayından bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Ağustos ayında ihracattaki yıllık artış yüzde 25 olarak kaydedilmişti.
Aynı dönemde ithalat da yıllık bazda yüzde 31 arttı. Eylül ayındaki dış ticaret fazlası ise öngörülen 117,8 milyar doların üzerine çıkarak 133,5 milyar dolara ulaştı.
İlk dokuz ayda biriken 938 milyar dolarlık fazla, Çin'in 1 trilyon dolar sınırını bu ay içerisinde aşabileceği beklentisini güçlendirdi. Ülke, geçen yıl aynı seviyeye ancak kasım ayında ulaşabilmişti.
ABD'NİN TARİFELERİ ÇİN'İN İHRACAT ROTASINI DEĞİŞTİRİYOR
ABD Başkanı Donald Trump'ın bir yılı aşkın süre önce başlattığı gümrük tarifeleri savaşı, Çin'in uluslararası ticaret ilişkilerindeki dengesizlikleri daha belirgin hale getirdi. ABD pazarında artan ticari engellerle karşılaşan Çinli şirketler, ihracatlarını farklı ülke ve bölgelere yönlendirmeye başladı.
Öte yandan yapay zekâ hizmetlerine ve çip gibi teknoloji ürünlerine yönelik küresel talep, Çin'in ihracat performansını destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tahminlerine göre, yön değiştiren ticaret akışının yaklaşık yarısı Asya'daki gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilere giderken yaklaşık beşte birlik bölümü Avrupa Birliği'ne yöneliyor.
Analist David Qu, eylül ayındaki güçlü ihracat verilerinin sektörler arasındaki farklılıkları gölgede bıraktığına dikkat çekti. Qu'ya göre yapay zekâ yatırımlarındaki artış ve Çin'in teknoloji ürünleri üretimindeki güçlü kapasitesi, donanım ihracatını destekliyor.
Buna karşılık giyim, mobilya ve oyuncak gibi geleneksel ihracat sektörlerinde daha zayıf bir görünüm öne çıkıyor. Bu durum, Çin'in ihracat büyümesinin sektörler arasında eşit dağılmadığını ortaya koyuyor.
ÇİN'İN TİCARET FAZLASI TİCARET ORTAKLARININ TEPKİSİNİ ARTIRIYOR
Çin'de iç talep zayıf seyrini korurken ihracatın hızla büyümesi, ülkenin başlıca ticaret ortaklarıyla yaşadığı ekonomik gerilimleri artırıyor. Bu kapsamda Avrupa Birliği (AB) ile Çin, aylar süren müzakerelerin ardından Çin'den hibrit araç ithalatına kota uygulanması konusunda uzlaşmaya vardı.
Pekin yönetimi ise anlaşmayı, Çinli otomobil üreticilerinin ihracat faaliyetlerini sürdürebilmesi ve daha istikrarlı bir büyüme ortamının oluşturulması açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor.
Çin'in Avrupa Birliği ile dış ticaret fazlası da eylül ayında rekor seviyeye çıkarak 34,8 milyar dolar oldu. Söz konusu tutar, geçen yılın aynı ayına kıyasla yaklaşık yüzde 21 artış gösterdi.
ÇİN'İN TİCARET FAZLASI KÜRESEL EKONOMİDEKİ DENGESİZLİKLERİ DERİNLEŞTİRİYOR
Goldman Sachs ekonomistlerinin değerlendirmesine göre, Çin ile ticaretinde gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 3'ünden daha yüksek bir açık veren ülkelerin sayısı son yıllarda önemli ölçüde arttı.
2005 yılından bu yana üç kattan fazla yükselen söz konusu ülke sayısı, geçen yıl itibarıyla 82'ye ulaştı. Ekonomistler, bu grubun büyük bölümünü düşük gelirli gelişmekte olan ekonomilerin oluşturduğunu belirtiyor.
Çin'in ihracatındaki hızlı büyüme ve artan dış ticaret fazlası, ülkenin küresel üretim ve ticaretteki ağırlığını ortaya koyarken ticaret ortakları arasındaki ekonomik dengesizliklere ilişkin tartışmaları da yoğunlaştırıyor.